Naar de inhoud

Bekkentherapie (Master of Science Bekkenfysiotherapie afgerond)

Bekkentherapie door de bekkenoefentherapeut en bekkenfysiotherapeut is gericht op patiënten met klachten in het gehele bekken-,  bekkenbodem- en buikgebied en de lage rug. Bekkenbodemklachten komen vaak voor bij zowel mannen als vrouwen. Een verstoorde functie van de bekkenbodem kan voor veel verschillende klachten zorgen. Denk bijvoorbeeld aan ongewild verlies van urine en/of ontlasting, een niet te onderdrukken drang om te plassen of ontlasten, zeer vaak naar het toilet moeten, moeilijk kunnen plassen of ontlasten en pijn in de onderbuik en pijn in de lage rug en bekken. Deze klachten gaan vaak samen met schaamte, angst (voor geurtjes, voor verlies van urine of ontlasting) en onbegrip. Hierdoor lopen mensen vaak door met klachten terwijl er mogelijk wel iets aan te doen is!
De bekkenbodemspieren werken nauw samen met de buikspieren, de rugspieren en de ademhalingsspieren en samen vervullen ze een belangrijke functie bij de controle over de houding, bewegingen, ademhaling, plassen, ontlasten en vrijen. De bekkenbodemspieren geven steun aan het bekken en dragen de buikorganen.

Klachten die samenhangen met disfunctie van de bekkenbodemspieren en die behandeld kunnen worden zijn o.a.:

-Verlies van urine en/of ontlasting
-Moeilijk te onderdrukken aandrang om te plassen en/of ontlasten
-Verzakking van blaas, baarmoeder of darm
-Obstipatie (harde ontlasting) en/of het moeilijk kwijt kunnen van ontlasting
-Vaak moeten plassen, eventueel gepaard gaand met moeilijk kwijt kunnen van de plas en/of een zwakke straal. Dit wordt ook wel LUTS klachten genoemd (lower urinary tract symptoms)
-Dysfunctional voiding; de bekkenbodemspieren en blaas werken niet goed samen
-Overactieve blaas (OAB)
-Vaak ’s nachts moeten plassen
-Terugkerende blaasontsteking
-Seksuele klachten gerelateerd aan bekkenbodemdisfunctie, voorbeelden zijn erectiestoornis, pijn bij vrijen (bij de vrouw dyspareunie genoemd), vaginisme
-Problemen na een operatie in het bekken/buikgebied
-Buikpijn en/of perineumpijn, stuitpijn, pijn in het scrotum,  eikel
-Voorkomen en behandeling van bekken- en lage rugpijn bij zwangeren
-rug-, bekken-, lies- en heuppijn bij mannen en vrouwen, mogelijk met een relatie met de bekkenbodemspieren
-Een operatie in het bekkengebied kan ook een indicatie zijn om ervoor- en erna bekkenfysiotherapie/oefentherapie te volgen.

Verderop wordt dieper ingegaan op bekkentherapie voor vrouwen en mannen.

Anatomie en functie bekkenbodem

De bekkenbodem speelt een zeer centrale rol bij veel functies in ons lichaam. Dit zijn we ons vaak niet bewust, omdat we de bekkenbodem niet (kunnen) zien. Ook rust er een taboe op bekkenbodemklachten, we praten niet over urineverlies bijvoorbeeld. Het is van belang om meer te weten over de bekkenbodemspieren, zodat u begrijpt hoe klachten samenhangen.

De bekkenbodem is een spiergroep die bestaat uit drie lagen. De bekkenbodem sluit het bekken af aan de onderkant. Deze spieren lopen van het schaambeen tot aan de stuit. Bij de vrouw bevinden zich er drie openingen; de plasbuis, de vagina en de anus. Bij de man zijn er twee openingen; de plasbuis en de anus. De bekkenbodem heeft als functie het dragen en ondersteunen van de bovenliggende organen, de blaas en de darm, en bij de vrouw ook de baarmoeder. De gehele bekkenbodem heeft een belangrijke functie bij het seksueel functioneren en stabiliseren van het bekken. De bekkenbodem zorgen voor het afsluiten en openen van de plasbuis en anus. De vagina heeft ook een functie bij het vrijen en baren.

Samengevat heeft de bekkenbodem een belangrijke functie in ons dagelijks leven. Wanneer de bekkenbodem te gespannen is, te zwak is of de coördinatie is niet goed, dan kunnen er klachten optreden. Deze klachten kunnen zich voordoen op seksueel gebied, tijdens het plassen of ontlasten, het steunen van de bovenliggende organen (door een verzakking) of tijdens het stabiliseren van het bekken, wat pijnklachten kan opleveren en/of in stand kan houden.

Bekkenbodemfunctie onderzoek en behandeling

Veel klachten zijn dus te relateren aan het niet goed werken van de bekkenbodemspieren. We onderzoeken de oorzaak  van de klachten en maken  samen een persoonlijk behandelplan. Met een inwendig onderzoek kan heel gericht het functioneren van de bekkenbodemspieren onderzocht worden. Dit onderzoek wordt alleen met uw toestemming uitgevoerd. Het wordt gerespecteerd indien u geen inwendig onderzoek wenst. Het kan zijn dat de bekkenbodem helemaal geen activiteit laat zien, te zwak is of juist te strak gespannen staat of dat de coördinatie (sturing) verminderd is. Ook kunnen in de bekkenbodem pijnpunten (myofasciale triggerpoints) aanwezig zijn. Deze pijnpunten kunnen bijvoorbeeld in relatie staan met aanhoudende buikpijn, pijn in het bekken of een gevoel van aandrang voor het ontlasten en plassen. U leert alle relevante spieren bewust te ontspannen, te trainen, en deze spieren leren weer goed te gebruiken, waardoor uw klachten verminderen.

EMG en FES

Tijdens de therapie kan gebruik gemaakt worden van EMG en FES. EMG staat voor electromyogram. Het biedt de mogelijkheid om een weergave van de activiteit van de bekkenbodemspieren in de vorm van een grafiek op een scherm van een EMG apparaat te laten zien. Via deze weergave op het scherm, kan er inzicht verkregen worden over de mate van rustspanning, en het vermogen van de bekkenbodemspieren tot aanspannen en ontspannen. Dit kan functioneel zijn wanneer iemand moeite heeft om zelf de bekkenbodemspieren te voelen.

Het meten van de spanning in de bekkenbodemspier gebeurt door middel van een inwendige probe. De therapeut zal u helpen met het aanschaffen van deze probe. Helaas wordt deze probe niet vergoed door de zorgverzekeraar. De probe wordt vaginaal of rectaal ingebracht, dan kan de meting plaatsvinden. De probe is d.m.v. draden verbonden met het EMG apparaat.

FES staat voor Functionele Electro Stimulatie. Deze behandelmethode wordt ingezet wanneer de bekkenbodem niet tot nauwelijks functioneert of wanneer het niet lukt om de bekkenbodemspier aan te spannen door onvoldoende  bewustwording van de bekkenbodemspier. In enkele gevallen wordt FES ingezet wanneer de spier te gespannen is, en het met andere ontspanningsmethoden niet lukt om te ontspannen.

Ook bij FES wordt gebruik gemaakt van een probe. Het woord ‘electro stimulatie’ zegt al dat FES door geleiding van stroom de spiercellen activeert zodat de bekkenbodemspier kan gaan aanspannen en weer ontspannen.

Bekkentherapie voor vrouwen

Bekkenklachten

Het bekken heeft een belangrijke functie in het vrouwelijk lichaam. Een zwangerschap kan bijvoorbeeld belastend zijn voor het bekkengebied. Er verandert veel in je bekkengebied in korte tijd. Vaak gaan bekkenklachten na de bevalling vanzelf weer over. Maar het kan ook zijn dat je pijn of andere klachten blijft houden.

Bekkenklachten hebben bovendien lang niet altijd te maken met een zwangerschap. Pijn in je bekkengebied kan vele oorzaken hebben. En het kan je dagelijks leven enorm beperken.

Urineverlies of ontlastingsverlies

Problemen als urineverlies of ontlastingsverlies komen vaak voor bij vrouwen. Vooral als je net bent bevallen kan het zijn dat je hier nog even hinder van ondervindt. Wees mild voor jezelf. Je bekken en bekkenbodem hebben een bijzonere prestatie geleverd. Het kan zomaar negen maanden duren voordat je volledig van je bevalling bent hersteld. Oefeningen kunnen je helpen je bekken en bekkenbodem te versterken. Daardoor zijn urineverlies en ontlasting verlies sneller verholpen.

De bekkenbodem van de oudere vrouw

Ook als je ouder wordt, kunnen problemen met het ophouden van urine of ontlasting een grotere rol gaan spelen. Bedenk dat je bekkenbodem in de loop van je leven veel te verduren heeft gehad. De spieren in je bekkengebied verslappen bovendien naarmate je ouder wordt onder andere door hormonale veranderingen, met alle gevolgen van dien. Daarnaast neemt ook de functie van de blaas en de nieren af en is de druk in de plasbuis verminderd. Dit heeft als gevolg dat de nieren dag en nacht filteren zodat er vaker in de nacht geplast moet worden. De blaas kan minder goed uitplassen, waardoor er meer urine achterblijft en de blaas eerder weer vol zit. Wanneer de druk in de plasbuis verlaagd is, sluit deze dus minder goed af met eerder kans op urineverlies. Het goede nieuws is dat je de blaas en de bekkenbodemspieren kunt trainen. Verlies van urine heeft een negatieve invloed op de kwaliteit van leven. Het gebruik van incontinentiemateriaal wordt ingezet, maar vaak wordt niet gedacht aan bekkenbodemspiertraining. Dat is jammer en niet terecht! Heel veel oudere vrouwen zijn succesvol van urineverlies en ontlasting verlies af geholpen.

Aarzel niet en maak een afspraak. Contact

Bekkenpijn of stuitpijn

Heb je wel eens last van pijn rondom het bekken, of je stuit? Neemt deze pijn vaak toe bij vermoeidheid of plotselinge bewegingen en bij bukken, opstaan, draaien of liggen? Fietsen en lopen en hobbels in de weg kunnen je klachten verergeren. Stuitpijn verergert vaak bij (langdurig) zitten.

Bekken- en/of stuitpijn kunnen je erg beperken bij je dagelijkse activiteiten. Ervaring leert dat bij deze klachten de bekkenbodem ook een rol speelt. Blijf er niet mee zitten. Ik help je graag weer op weg!

Pijn in de onderbuik of liespijn

Het kan goed zijn dat liespijn of onderbuikpijn wordt veroorzaakt door bekkenproblemen. Dit veroorzaakt pijn rondom de bekkenbodem en straalt uit naar de onderbuik of liezen. De pijn kan verergeren door een onverwachtse beweging, of juist door lang zitten of staan. Het maakt dat je je behoorlijk onthand kunt voelen.

Verzakking van organen

De bekkenbodemspieren en het bindweefsel houden de buikorganen in ons lichaam op zijn plek. Helaas kan het gebeuren dat de organen in de onderbuik verzakken. Verzwakking van de spieren is vaak de oorzaak.

Bij een voorwandverzakking bijvoorbeeld, is de blaas naar beneden gezakt in het bekken.  Door de verzakte blaas, kantelt ook de vagina naar voren en beneden. Je kunt dit inwendig voelen als een balletje in de vaginawand.

De gevolgen van een verzakking kunnen vervelend zijn en pijnlijk. Kenmerkend is een zwaar of balgevoel tussen de benen.  Ook problemen met uitplassen of goed leeg ontlasten komen geregeld voor, en ongewenst urineverlies, of blaasontstekingen. De klachten verergeren naarmate de dag vordert en kunnen ook vermoeidheid veroorzaken. Je kunt je voorstellen dat dit heel beperkend is bij je dagelijkse bezigheden.

Vaginisme en pijn bij vrijen

We spreken van vaginisme als je niet of moeilijk een penis, vinger of tampon in je vagina kunt inbrengen, terwijl je dit wel wil. Soms gaat dit gepaard met pijn. Sommige vrouwen hebben altijd een vaginistische reactie gehad, anderen hebben ooit wel geslachtsgemeenschap kunnen hebben. Soms ontstaat de vaginistische reactie als gevolg van pijn bij het vrijen. Verder verschilt het in welke situatie de vaginistisch reactie optreedt: soms alleen bij pogingen tot geslachtsgemeenschap, soms tevens bij het inbrengen van een tampon of vinger.
Door vaginisme kunnen vrouwen zich incompleet voelen. Zij willen penetratie deel laten zijn van hun seksleven. Ook een kinderwens kan reden zijn hulp te zoeken voor vaginistische klachten. Samen met jou brengen we de vaginistische problemen in kaart. In de behandeling leer je vervolgens stapsgewijs je vaginistische reactie te verminderen en de ‘controle’ over je vagina te vergroten.

DIASTASE

Een diastase is een aandoening waarbij de rechte buikspieren van elkaar wijken, waardoor er een opening ontstaat in het midden van deze spieren. De rechte buikspieren, genaamd rectus abdomini zijn twee lange spieren met een peesplaat die er tussenin ligt, deze wordt uitgerekt zodat er ruimte tussen de spieren ontstaat.

De meest voorkomende oorzaak van diastase is zwangerschap. Naarmate de baarmoeder groeit en de baby zich erin ontwikkelt, wordt er steeds meer druk uitgeoefend op de buik- en bekkenbodemspieren. Deze druk kan leiden tot wijking of scheurtjes tussen de twee rechte buikspieren. Ditzelfde geldt voor overgewicht.
Bij met name te zwaar of verkeerde krachttraining waarbij onvoldoende gelet wordt op de buikdrukverdeling, kan er zoveel druk komen op de buikspieren dat deze gaan wijken. Door de ruimte tussen de buikspieren kan er een disbalans ontstaan in het steunen van de buik en de buikorganen, de rug, de bekkenbodem en/of het middenrif.

Bekkentherapie bij mannen

Klachten in de bekkenbodem. “Dat is toch iets voor vrouwen? Mannen hebben daar toch geen last van?” Dit idee bestaat bij veel mannen, maar is alles behalve waar. Blijf niet tobben met klachten aan je bekkenbodem! Bekkentherapie kan je snel en effectief helpen.

Veelvuldige of continue aandrang om te plassen

Dit is een veel voorkomend probleem, ook bij jonge mannen. Het ligt dan niet aan een vergrootte prostaat, maar de blaas kan onrustig zijn, bijvoorbeeld na een doorgemaakte blaasontsteking. Ook te veel spanning in het bui/bekken/bekkenbodemgebied kan de oorzaak zijn. Dit geeft druk en irritatie aan de blaas, met als gevolg dat je het gevoel hebt dat de blaas vol zit. Soms gaat dit gepaard met het moeilijker op gang komen van de plas, niet of moeilijk uitplassen en nadruppelen.
Bekkenbodemtherapie kan hierbij heel goed helpen.

Urineverlies of ontlastingsverlies

Herken je dat je bij niezen, hard lachen of bijvoorbeeld sporten wat urine of ontlasting verliest? Of dat je ineens erg nodig naar het toilet moet, maar net niet op tijd bent? Urine- of ontlastingsverlies veroorzaken veel ongemak en vaak ook schaamte. Het is een gevolg van bekkenproblemen en kan goed verholpen worden. Loop dus niet te lang met klachten door en gun het jezelf om weer zorgeloos te genieten van de dingen die je blij maken.

Prostaatklachten bij mannen

Als je ouder wordt, neemt je prostaat vaak in grootte toe. Dit hoeft geen probleem te zijn, tenzij de prostaat je urinebuis dicht drukt. Plassen gaat dan steeds moeilijker en kan zelfs pijn gaan doen. Klachten als vaak aandrang voor kleine beetjes, moeilijk op gang komen en het gevoel niet leeg te zijn en nadruppelen komen vaak voor. Ook kan de prostaat tegen je blaas aandrukken, waardoor deze minder urine kan opslaan. Omdat dit proces geleidelijk verloopt raken veel mannen er aan gewend.
Als je de symptomen op tijd herkent en contact zoekt met een bekkenspecialist, kunnen je klachten goed verholpen worden.

De bekkenbodem van de oudere man

Zoals hierboven beschreven staat, kan een vergrote prostaat tegen de urinebuis aan drukken. Door een toegenomen aantal alphaneuronen kan de druk in de urinebuis ook zijn toegenomen. Hier is medicatie voor. Als je hier mee door blijft lopen, raakt het systeem steeds meer ontregeld. Vaak kleine plasjes doen, slappe straal, niet goed uitplassen. Men gaat persend plassen, de bekkenbodemspieren gaan hierop reageren met disfunctie als mogelijk gevolg. Vanaf 70-75 jaar neemt de functie van de bekkenbodemspieren sowieso af zodat bij kracht zetten je bijvoorbeeld minder goed een windje tegen kan houden maar er ook urine of zelfs ontlasting verloren kan worden.  Daarnaast neemt ook de functie van de blaas en de nieren af en is de druk in de plasbuis verminderd. Dit heeft als gevolg dat de nieren dag en nacht filteren zodat er vaker in de nacht geplast moet worden. De blaas kan minder goed uitplassen, waardoor er meer urine achterblijft en de blaas eerder weer vol zit. Gelukkig zijn de capaciteit van de blaas en de functie van de bekkenbodemspieren  trainbaar! Aarzel niet en maak een afspraak Contact

Pijn in het scrotum (balzak)

Over pijn aan het scrotum wordt niet veel gesproken. Toch is het een veel voorkomend probleem bij mannen, jong en oud. Scrotumpijn ontstaat door te hoge spanning in de bekkenbodemspieren. Daardoor worden de testikels overgevoelig en dat kan vervelende pijn veroorzaken.

Scrotumpijn kan goed verholpen worden door goede bewustwording van de bekkenbodem en deze leren ontspannen.

Bekkenpijn, stuitpijn, liespijn

Heb je wel eens last van pijn rondom het bekken, of je stuit? Bij eenvoudige inspanningen als bukken, opstaan, draaien of liggen kun je verrast worden door een pijnscheut. Fietsen en (hard)lopen verergeren je klachten en bij een hobbelige weg neem je liever een blokje om. Deze klachten, en liespijn, kunnen gerelateerd zijn aan een te gespannen bekkenbodem.

Obstipatie

Obstipatie komt voor bij maar liefst 30% van de Nederlandse bevolking. We spreken van obstipatie als je minder dan 3 keer per week naar het toilet kan en de ontlasting dan ook hard is. Vaak hoor je dat de oplossing zit in het eten gezonde voeding, voldoende vochtinname en beweging. Maar wellicht doe jij dit al en loop je nog steeds rond met een harde pijnlijke buik en een opgeblazen gevoel… Obsitpatie kan ook veroorzaakt worden door een verstoring in de werking van de bekkenbodemspieren bijvoorbeeld. Te hoge of te lage spierspanning van de bekkenbodem zorgt er voor dat er ontlasting achterblijft in de endeldarm. Deze raakt verstopt, met obstipatie tot gevolg.
Blijf er niet te lang te lang mee rondlopen. Met de juiste oefeningen kom je vaak al een heel eind verder en voel je je al snel opgelucht.

Erectiestoornis

Erectiestoornissen zijn één van de meest gehoorde bekkenbodemproblemen bij mannen. Een erectieprobleem kan betekenen dat je helemaal geen erectie meer krijgt, of tot een onvolledige erectie komt, of dat er te snel verslapping optreed. De oorzaak ligt vaak in een verstoorde spierspanning in het bekkenbodemgebied. Een erectiestoornis kan ook gepaard gaan met pijn door verkramping. Veel mannen ervaren daarom schaamte, angst of spanning bij het vrijen, wat je natuurlijk enorm kan beperken in je levensgeluk.

Problemen met klaarkomen

Kom je wel eens te vroeg klaar? Heb je pijn bij het vrijen of voel je zoveel spanning dat klaarkomen eigenlijk helemaal niet meer lukt? Het kan zijn dat je dan last hebt van problemen met je bekkenbodemspieren. Het goede nieuws is: dat komt vaak voor, én daar kun je iets aan doen.

Bij zowel mannen als vrouwen spant de bekkenbodem af en toe aan naarmate de opwinding bij het vrijen toeneemt. Bij overmatige aanspanning van die spieren kun je pijn ervaren en de controle verliezen over het klaarkomen. Je komt daardoor sneller klaar dan je graag zou willen, of helemaal niet meer. Je kunt dit weer onder controle krijgen door training.

 

Opleiding bekkenfysiotherapie

Ik heb dezelfde opleiding succesvol afgesloten als de Master bekkenfysiotherapeuten, de 3 jarige Master of Science Bekkenfysiotherapie. Ik mag dezelfde handelingen, waaronder het inwendig onderzoeken en behandelen, uitvoeren omdat ik daartoe opgeleid en  bevoegd ben. Vanwege mijn andere achtergrond, namelijk oefentherapeut, in plaats van fysiotherapeut, kan en mag ik me geen bekkenfysiotherapeut noemen. Ik sta ingeschreven in het register Bekkenoefentherapeuten van de Vereniging van Oefentherapeuten Cesar/Mensendieck (VvOCM).

 

 

logo-kp
logo kinderoefentherapie
Netwerk Chronische Pijn
logo-kp